با سلام خدمت شما دوستان محترم . در این پست می خواهم به شبهه ای در مورد پیغمبر اکرم بپردازم 

شبهه

در آیه دوم از سوره فتح خدا به رسولش می گوید : لیغفر لک الله ما تقدم من ذنبک و ما تاخر یعنی تا اینکه خدا گناهان گذشته و آینده تو را ببخشد . از این آیه می توان استفاد کرد که پیغمبر مسلمانان گناه انجام می داده و معصوم نبوده است 

جواب

پاسخ این شبهه را با دو جواب مختصر و مفصل بیان می کنیم

جواب مختصر

مراد از ذنب ( بمعنی گناه ) در آیه شریفه ، گناه و معصیت الهی نیست بلکه گناه و تبعات شومی استکه مشرکین به پیغمبر نسبت می دادند . خداوند متعال در ابتدای سوره مبارکه فتح خطاب به پیغمبر اکرم می فرماید : ما با فتح مکه  و موقعیتی که با این فتح به تو دادیم تمام ان گناهان نسبت داده شده از سوی مشرکین و تبعات شومی که برای تو در نظر گرفتند را بخشیدیم .

با این بیان می توان گفت آیه شریفه در مقام بیان معصیت الهی از ناحیه پیغمبر اکرم نیست تا بخواهیم  بدین وسیله عصمت پیغمبر را زیر سوال ببریم .

جواب مفصل

همیشه در طول تاریخ وقتی مکتبی راستین ظهور می کرد ، وفاداران به سنت های خرافی ( مانند سنت بت پرستی ) بر علیه آن قد علم کرده و از نسبت دادن هر گونه تهمت و شایعه و گناه به آن مکتب و صاحبش دریغ نمی کردند  .

 اگر آن مکتب در مسیر پیشرفت خود مواجه با شکست می شد ، دستاویز محکم برای اثبات تهمتهای ناروا به دست مخالفان می افتاد و فریاد می کشیدند : نگفتیم این مکتب خرافی است ؟ نگفتیم این مکتب سراسر دروغ است ؟ طبیعی استکه پیرو آن پیامدهای شومی نیز در انتظار صاحب آن مکتب بود .

 اما اگر آن مکتب به پیروزی می رسید طبیعتا تمام این نسبتهای ناروا و نقشه های شوم  ِ وفاداران به سنتهای خرافی نقش بر آب می شد .

 عین همین قضیه در مورد پیغمبر اکرم نیز اتفاق افتاد یعنی زمانی که پیغمبر اکرم دین مبین اسلام را بر مردم عرضه کردند بت پرستان و مشرکین به خشم آمده و نسبتهای ناروائی را به پیغمبر اکرم داده و آن بزرگوار را به گناهان زیادی متهم کردند که طبیعتا ً عواقب و پیامدهای سختی از ناحیه انان در انتظار آن حضرت بود .

خداوند متعال در ابتدای سوره مبارکه فتح می فرماید : ای پیغمبر ما برای تو مکه را فتح کردیم تا اینکه گناهانی که مشرکین به تو نسبت میدادند و عواقب سختی که برای تو در نظر گرفته بودند را به تو ببخشیم ( و آنها دیگر به تو ضرری نرسانند )

سوال : از کجا معلوم که کلمه ذنب در آیه دوم به معنای معصیت الهی نیست ؟؟

جواب : با بیان مقدمه ای به جواب این سوال می پردازیم

مقدمه : کلمه ذنب در لغت عرب یعنی پیامدهای شوم و تبعات بدی که از یک کار پدید می آید . و چون گناه و معصیت الهی پیامدهای شومی را به همراه دارد ، در اصطلاح به آن ذنب گفته  می شود . 

در بعض از آیات قرآن کلمه ذنب بمعنی گناه و معصیت از دیدگاه مشرکین و کفار آمده است مثلا ً در سوره مبارکه شعراء آیه 14 گفته شده : حضرت موسی به پیشگاه خداوند متعال عرضه داشت : لهم علی ّ ذنب ٌ فاخافُ ان یقتلون ِ یعنی فرعونیان بر من گناهی دارند که می ترسم مرا به خاطر آن گناه بکشند ، در حالی که گناه او چیزی جز یاری فرد مظلومی از بنی اسرائیل و کوبیدن ستمگری از فرعونیان نبود . بدیهی است که فعل موسی نه تنها گناه نبود بلکه حمایت از مظلوم بود ولی از دریچه چشم فرعونیان گناه محسوب می شد . ( پایان مقدمه )

با این توضیحی که از کلمه ذنب عرض کردیم به آیه مورد بحث بر می گردیم

در آیه مورد بحث ِ ما خداوند متعال به رسول اکرم خطاب می کند : انا فتحنا لک فتحا مبینا لیغفر لک الله ما تقدم من ذنبک و ما تاخر یعنی ما برای تو فتحی آشکار انجام دادیم تا اینکه خداوند گناهان گذشته و آینده تو را ببخشد .

دقت کنید !

اگر منظور از کلمه " ذنب " معصیت و نافرمانی الهی باشد مفهوم ندارد که بگوئیم گناهی که هنوز صورت نگرفته را خداوند بخشیده است ( لیغفر ... من ذنبک ... ما تاخّر ). پس با این اشکال ما نمی توانیم کلمه " ذنب " در آیه شریفه را به معنای معصیت الهی از ناحیه پیغمبر اکرم بدانیم بلکه ذنب در اینجا به قرائنی که ذکر شد به معنای گناه و پیامدهای شومی است که مشرکین به آن حضرت نسبت می دادند 

در روایتی از حضرت رضا علیه السلام وارد شده است که فرمود : هیچ کس نزد مشرکان مکه گناهش سنگین تر از پیغمبر اکرم نبود ، زیرا آنها 330 بت می پرستیدند ، هنگامی که پیامبر اکرم انها را به توحید دعوت کرد بسیار بر انها گران آمد و او را به گناه متهم کرده و گفتند : این فقط یک دروغ بزرگ است . خداوند متعال با فتح مکه تمام نسبتهای ناروای مشرکین و تصمیمات شومی که در مورد ان حضرت گرفته بودند را نقش بر آب کرد .

خلاصه : با توجه به مطالب ذکر شده متوجه می شویم که خداوند متعال در آیه دوم از سوره مبارکه فتح به معصیت الهی از ناحیه پیغمبر اشاره نمی کند بلکه می فرماید : با فتح مکه و موقعیت مناسبی که پیغمبر اکرم پیدا کردند دیگر مشرکین نمی توانند آن حضرت را به گناه خاصی متهم کرده و نقشه های شوم برای آن حضرت بکشند و در حقیقت خداوند متعال با این فتح ، تمام گناهان نسبت داده شده به آن حضرت و تمام تصمیمات شومی که مشرکین برای آن حضرت گرفته بودند را نقش بر آب کرده و بخشیده است .

ماخذ جواب : تفسیر نمونه و نرم افزار تفسیر بیان ذیل تفسیر آیه 2 سوره مبارکه فتح